Yapay zeka API'lerinde "ücretsiz" kelimesi diğer kategorilerden daha kaygan bir zeminde durur. Çoğu sağlayıcı denemenize izin verir, ancak hacim büyüdüğünde maliyet doğrusal değil, hızlı artar. Bu yüzden seçim kriteri sadece "hangisi daha iyi" değil, "hangisi benim hacmimde sürdürülebilir" olmalıdır.
Bu yazı beş farklı yetenek alanını — metin üretimi, konuşma tanıma, ses sentezi, çeviri ve görüntü analizi — ücretsiz katman, Türkçe desteği ve veri gizliliği açısından ele alıyor.
Hızlı karşılaştırma
| Servis | Yetenek | Ücretsiz katman | Ölçü birimi | Türkçe |
|---|---|---|---|---|
| Google Gemini | Metin, görüntü, çok modlu | Var, sınırlı hız | İstek ve token | Destekleniyor |
| AssemblyAI | Konuşma tanıma | Deneme kredisi | Ses dakikası | Destekleniyor |
| ElevenLabs | Ses sentezi | Aylık karakter kotası | Karakter | Destekleniyor |
| Azure AI Translator | Çeviri | Aylık karakter kotası | Karakter | Destekleniyor |
| Google Vision | Görüntü analizi, OCR | Aylık birim kotası | Görüntü birimi | OCR'da destekleniyor |
Ölçü birimini anlamadan bütçe yapılmaz
Bu kategoride en sık yapılan hata, farklı sağlayıcıların fiyatlarını doğrudan karşılaştırmaya çalışmaktır. Karşılaştırılamazlar, çünkü her biri farklı bir şey sayar.
Metin modelleri token sayar — kabaca kelime parçaları. Konuşma tanıma ses dakikası sayar. Ses sentezi karakter sayar. Görüntü servisleri işlenen görüntü sayar, üstelik her özellik ayrı bir birim olarak sayılabilir; aynı görüntüde hem etiket hem metin tespiti yapmak iki birim eder.
Türkçe için burada gizli bir maliyet vardır. Token bazlı modellerde Türkçe metin, aynı anlamı taşıyan İngilizce metne göre genellikle daha fazla token harcar. Eklemeli yapı ve Türkçe karakterler, model kelime dağarcığında daha fazla parçaya bölünür. Bu, İngilizce üzerinden yaptığınız maliyet tahmininin Türkçe'de tutmayacağı anlamına gelir. Gerçek bütçeyi kendi metinlerinizle ölçün.
Google Gemini — çok modlu ve cömert başlangıç
Google Gemini, metin üretimi tarafında ücretsiz katmanıyla en erişilebilir seçeneklerden biridir. Anahtar almak için karmaşık bir kurulum gerekmez ve doğrudan denemeye başlayabilirsiniz.
Öne çıkan yanı çok modlu olmasıdır. Metnin yanında görüntü de verebilir, "bu fotoğraftaki belgeyi özetle" veya "bu ekran görüntüsünde ne yanlış" gibi işleri tek çağrıda yapabilirsiniz. Ayrı bir görüntü servisi entegre etmeden çözülebilen senaryolar için bu, mimariyi belirgin biçimde sadeleştirir.
Türkçe desteği iyidir. Türkçe metin anlama, özetleme ve üretme işlerinde kullanılabilir sonuçlar verir. Yine de üretim kararı vermeden önce kendi alan diliniz ile test edin — hukuki metin, tıbbi rapor veya teknik dokümantasyon gibi özel alanlarda genel performans yanıltıcı olabilir.
Ücretsiz katmanın sınırı dakika başına istek ve günlük istek bazındadır. Bu, tek kullanıcılı bir prototip için rahat, eşzamanlı kullanıcıları olan bir ürün için dardır. Ücretsiz katmandaki verilerin nasıl işlendiği konusunda sağlayıcının koşulları ücretli katmandan farklı olabilir; kişisel veri işliyorsanız bu ayrımı mutlaka kontrol edin.
AssemblyAI — konuşmayı metne çevirme
AssemblyAI, ses ve video kayıtlarını metne dönüştüren bir servistir ve Türkçe'yi destekler.
Ham metne çevirmenin ötesinde işe yarayan özellikler sunar: konuşmacı ayrımı, zaman damgaları, özetleme ve içerik analizi. Toplantı kaydı, podcast veya çağrı merkezi görüşmesi işleyen bir üründe bu ek katmanlar, kendi tarafınızda yazmanız gereken işi ortadan kaldırır.
Türkçe konuşma tanımada beklentiyi doğru kurmak gerekir. Temiz kayıtta, tek konuşmacıda ve standart aksanla sonuçlar iyidir. Gürültülü ortam, üst üste konuşma, güçlü yerel aksan veya sık İngilizce terim geçişi doğruluğu belirgin biçimde düşürür. Türkçe konuşmada yaygın olan İngilizce teknik terimler ("deploy ettik", "commit attım") özellikle sorunlu bir alandır.
Bu yüzden karar vermeden önce kendi gerçek kayıtlarınızdan on beş yirmi dakikalık örnekle test edin. Genel doğruluk oranları sizin ses ortamınızı temsil etmez.
Ücretsiz kullanım deneme kredisi şeklindedir ve ses dakikası üzerinden tükenir. Uzun kayıtlarla çalışıyorsanız bu kredi hızla biter; hacminizi saat cinsinden tahmin edip maliyeti önden hesaplayın.
ElevenLabs — metni sese çevirme
ElevenLabs, metinden konuşma üretiminde kalitesiyle bilinen bir servistir ve Türkçe seslendirme yapabilir.
Ücretsiz katmanı aylık karakter kotası sunar. Karakter bazlı ölçüm burada avantaja dönüşebilir: kısa bildirim metinleri veya arayüz seslendirmeleri az karakter harcar. Buna karşılık uzun içerik seslendiriyorsanız — makale, kitap, eğitim materyali — kota hızla dolar.
Türkçe çıktı kullanılabilir kalitededir, ancak iki konuda dikkat gerekir. Birincisi telaffuz: özel isimler, kısaltmalar ve yabancı kökenli kelimeler beklenmedik okunabilir. İkincisi vurgu: uzun cümlelerde tonlama doğal olmayabilir. Kritik içerikte çıktıyı dinlemeden yayımlamayın.
Ses klonlama özelliklerini kullanacaksanız hukuki tarafı ciddiye alın. Bir kişinin sesini izni olmadan çoğaltmak, teknik olarak mümkün olsa da kişilik haklarını ihlal eder. Ücretsiz katmanda üretilen içeriğin kullanım koşulları da ticari kullanımı sınırlayabilir.
Azure AI Translator — kotalı ve bölgeli çeviri
Azure AI Translator, aylık karakter kotalı ücretsiz katmanıyla çeviri tarafındaki cömert seçeneklerden biridir.
Yapay zeka yığınında yer almasının nedeni sadece çeviri değildir; bölge seçimi sunması onu kişisel veri işleyen uygulamalarda tercih edilir kılar. Kaynağı belirli bir coğrafi bölgede oluşturarak verinin nerede işleneceğini kontrol edebilirsiniz.
Çeviri seçeneklerinin tamamını ve karşılaştırmasını ücretsiz çeviri API'leri yazısında ele aldık.
Google Vision — görüntü analizi ve OCR
Google Vision, görüntüden bilgi çıkarır: nesne ve etiket tespiti, yüz konumu, logo tanıma ve metin okuma.
Türkiye'den geliştirenler için en değerli özelliği OCR'dır. Türkçe metni, Türkçe karakterler dahil olmak üzere okuyabilir. Fatura, fiş, kimlik belgesi veya el yazısı olmayan doküman işleyen uygulamalarda bu, işin çekirdeğini oluşturur.
OCR ile çalışırken beklentiyi kalibre etmek gerekir. Düz, iyi aydınlatılmış ve yüksek çözünürlüklü bir belgede sonuç çok iyidir. Buruşuk fiş, eğik çekilmiş fotoğraf, düşük kontrast veya matris yazıcı çıktısı doğruluğu düşürür. Kullanıcıdan görüntü alan bir akış kuruyorsanız, çekim sırasında yönlendirme yapmak (çerçeve gösterme, bulanıklık uyarısı) sonuç kalitesini modelden daha fazla etkiler.
Ücretsiz katman aylık birim kotası şeklindedir ve her özellik ayrı sayılır. Aynı görüntüde hem etiket hem metin tespiti çalıştırmak kotanızı iki katı hızda tüketir. Yalnızca gerçekten ihtiyacınız olan özelliği isteyin.
Fatura ve fiş işleyen bir uygulama kuruyorsanız, OCR çıktısını doğrudan muhasebe akışına bağlamadan önce doğrulama adımı koyun. Yanlış okunan bir tutar, sessizce yanlış kayıt üretir. Türkiye'deki e-fatura ve muhasebe entegrasyonları için e-fatura ve muhasebe API'leri yazısına bakabilirsiniz.
Veri gizliliği ve KVKK
Yapay zeka API'lerinde diğer kategorilerden farklı olarak, gönderdiğiniz veri yalnızca işlenmez — bazı durumlarda saklanabilir veya model iyileştirmede kullanılabilir. Kişisel veri işliyorsanız bu, teknik bir ayrıntı değil, hukuki bir yükümlülüktür.
Üç soruyu her sağlayıcı için ayrı ayrı cevaplayın. Veri hangi coğrafi bölgede işleniyor? Sağlayıcı veriyi ne kadar süre saklıyor? Veri model eğitiminde kullanılıyor mu, ve bunu kapatabiliyor musunuz?
Bu soruların cevapları çoğu zaman ücretsiz ve ücretli katmanlar arasında farklıdır. Ücretsiz katmanlarda veri kullanımı konusunda daha geniş izinler istenebilir. Prototipte kabul edilebilir olan, gerçek kullanıcı verisiyle çalışırken kabul edilemez hale gelir.
Pratik bir önlem: API'ye göndermeden önce metinden kişisel veriyi ayıklayın. Ad, telefon, kimlik numarası ve adres bilgilerini yer tutucularla değiştirip, dönen sonuçta geri yerleştirmek çoğu senaryoda mümkündür ve riski ciddi biçimde azaltır.
Maliyeti kontrol altında tutmak
Yapay zeka API'leri, kontrolsüz bırakıldığında sürpriz fatura üretme potansiyeli en yüksek kategoridir. Üç önlem bunu büyük ölçüde engeller.
Birincisi, kullanıcı girdisini doğrudan modele iletmeyin. Girdi uzunluğuna üst sınır koyun. Bin karakterlik bir soru bekliyorsanız, elli bin karakterlik bir girdiyi kabul etmeyin.
İkincisi, kullanıcı ve IP bazında oran sınırı uygulayın. Bir kullanıcının dakikada kaç istek yapabileceğini kendi tarafınızda sınırlayın; sağlayıcının sınırına güvenmeyin, çünkü o sınır sizin fatura sınırınız değildir.
Üçüncüsü, cache kullanın. Aynı girdiyle aynı sonucu üreten çağrılar — özetleme, sınıflandırma, çeviri — girdinin karma değeriyle saklanabilir. Tekrar oranı düşündüğünüzden yüksektir.
Faturalandırma hesabına bağlı servislerde bütçe uyarısı kurmayı ihmal etmeyin. Uyarı ücretlendirmeyi durdurmaz ama en azından haberdar olursunuz.
Bu yazıdaki kota ve koşul bilgileri yayın tarihindeki resmi dokümantasyona dayanır. Bu kategoride fiyatlandırma ve limitler sık değiştiği için, bütçe planlamadan önce sağlayıcının güncel sayfasını doğrulayın.
İlgili API Deposu kayıtları
Kaynaklar
Sık Sorulan Sorular
›Yapay zeka API'lerinde ücretsiz katman gerçekten yeterli mi?
Prototip ve düşük hacimli kullanım için genellikle yeterlidir. Ücretsiz katmanlar dakika, karakter veya istek bazında sınırlıdır ve hacim büyüdüğünde maliyet hızla artar. Üretime almadan önce beklediğiniz hacmi sağlayıcının birimi cinsinden hesaplayın.
›Türkçe konuşma tanıma kalitesi nasıl?
Başlıca sağlayıcılar Türkçe'yi destekler ancak doğruluk ses kalitesine, arka plan gürültüsüne ve konuşmacı sayısına göre belirgin biçimde değişir. Karar vermeden önce kendi ses kayıtlarınızdan örneklerle test edin; genel kıyaslama sonuçları sizin senaryonuzu temsil etmeyebilir.
›KVKK açısından hangi servis uygun?
Belirleyici olan verinin hangi bölgede işlendiği ve sağlayıcının veriyi model eğitiminde kullanıp kullanmadığıdır. Kurumsal bulut servisleri bölge seçimi ve veri işleme sözleşmesi sunar. Kişisel veri işliyorsanız bu koşulları yazılı olarak doğrulamadan üretime almayın.
›Ücretsiz katman aşıldığında ne oluyor?
Bu sağlayıcıya göre değişir ve bütçe açısından en kritik ayrıntıdır. Bazıları istekleri reddeder, bazıları ücretlendirmeye geçer. Faturalandırma hesabına bağlı servislerde mutlaka bütçe uyarısı kurun ve kendi tarafınızda istek sınırı uygulayın.
›Kendi sunucumda çalıştırabileceğim seçenek var mı?
Bu listedeki servislerin tamamı bulut tabanlıdır. Verinin dışarı çıkmaması gerekiyorsa açık ağırlıklı modelleri kendi altyapınızda çalıştırmanız gerekir; bu, donanım maliyeti ve bakım yükü getirir.